Afganistan’da “Baça Poş” yani kızların zorla erkek kılığına büründürülmesi

Yer: Afganistan
Sitara Wafadar: “Ben de bir kız çocuğu olarak yaşamak isterdim ama buna mecburdum…”

Peki Baça Poş (Bacha Posh) nedir?

sitara wafadar ile ilgili görsel sonucu
Sitara Wafadar

‘Baça Poş’ geleneğini biliyor musunuz?
Bu ülkede sürdürülen bu geleneğe göre kızlar, erkek çocuğu gibi yetiştirilerek büyüyor…!

Ekonomik ve sosyal nedenlerden dolayı Afgan ailelerin çoğu erkek çocuk sahibi olmak ister.
Bu tercih, bazı ailelerin Baça Poş olarak bilinen, kızların erkek kılığına sokulduğu eski bir geleneği uygulamalarına yol açıyor.

 

 

Sitara her sabah tişörtünü, pantolunu ve terliklerini giyip çalıştığı fabrikaya gidiyor. Kısa, kahverengi saçlarını bir eşarpla kapatıyor, bazen sesini bile kalınlaştırıyor. Sitara, “Sekiz yaşından beri çalışıyorum. Sabah 07.00’den akşam 17.00’ye kadar. Çoğu kişi kız olduğumu fark etmiyor bile. 18 yaşındaki bir kızın tuğla fabrikasında sabah akşam çalıştığını fark etseler birçok problemle karşılaşırdım, hatta kaçırılabilirdim bile” diyor. Babası Noor ise “Eğer bir oğlum olsaydı, tüm bu sıkıntıları yaşamazdık ve kızım da barış ve refah içinde yaşayabilirdi” sözlerini kullanıyor.

Sitara durumunun adaletsiz olduğunu kabul etse de, kendisinin erkek kılığına girmeyi kabul etmemesi halinde 13 yaşındaki kız kardeşinin aynı kaderle yüzleşeceğini anlatıyor: “Bu zor işi yapıyorum, çünkü kardeşime kıyamam. Ayrıca çalışmazsam çok sıkıntı yaşarız.” Yıllar boyu bu şekilde yaşayan Sitara, bir erkek kardeşi olsaydı hayatının nasıl olacağını, saçını uzatmakta özgür olacağını, hatta belki okula gidebileceğini düşünmekten kendini alamıyor.

sw4

Bir başka örnek ise; eski bir Afgan milletvekili olan Azita Rafet kızlarını okula hazırlarken birini farklı giydiriyor.

Kızlarından üçü beyaz elbiseler giyerek başlarına beyaz başörtüsü takıyor; ama dördüncüsü, Mehrnuş, takım elbise giyinip kravat takıyor.

r23iDb.jpg

Dışarı çıktıklarında Mehrnuş artık bir kız değil, Mehran adlı bir erkek çocuğu.
Azita Rafet’in oğlu yok; bu boşluğu doldurmak ve insanların alaylarından kurtulmak için bu radikal çözüme başvurmuş.

Kızların erkek kılığına girmesinin sebeplerinden biri çarşı, pazar gibi kadınların bulunmasının toplumda hoş karşılanmadığı yerlerde, kızların çalışıp para kazanarak ailenin geçimine katkı sağlamak zorunda olması. Baça Poş olan kızlar babalarına yardım edebiliyor. Hatta bazıları inşaat sektörü gibi fiziksel güç gerektiren ağır sektörlerde babalarıyla birlikte çalışıyor.

Afgan pazarlarında erkek kılığına girmiş çok sayıda kız bulmak mümkün.
Bazı aileler rahatça dışarıda çalışıp evlerini geçindirebilsinler diye kızlarını erkek kılığına sokuyor.

sitara-wafadar_650x400_81524471235.jpg

Kendilerini erkek diye tanıtan bu kızlardan bazıları su ya da sakız satıyor.
Yaşları beş ile 12 arasında değişen bu çocukların hiçbiri erkek olarak sürdürdükleri yaşamları hakkında benimle konuşmak istemiyor.

resize.jpg

Erkek olarak büyütülen bu kızlar ömür boyu böyle kalmıyor. 17-18 yaşına geldiklerinde yeniden kızlığa dönüyorlar; ama bu kolay olmuyor.

Kızları erkek kılığına girmeye iten bir diğer sebep ise erkek çocuğuna sahip olamayan ailelerin kızlarını erkek kılığına sokmanın onlara iyi şans getireceğine inanmaları. Kızlarını Baça Poş yapan aileler bir sonraki çocuklarının erkek olacağına inanıyor. Aileler kızlarını erkek kılığına büründürüyor ki ilerde “Allah onlara erkek evlat bahşetsin.”

İlahe, 20 yıl boyunca erkek kılığında yaşamış
İlahe, Afganistan’ın kuzeyinde Mezar-ı Şerif’te yaşıyor.
Ailesinin erkek çocuğu olmadığı için 20 yıl boyunca erkek olarak yaşamış; iki yıl önce üniversiteye gitmesi gerektiğinde ise tekrar kız olmuş.
Ama kendisini tümüyle kız gibi hissetmiyor; kız alışkanlıklarının olmadığını ve evlenmek istemediğini söylüyor.

 


 


Mustafa Tunahan YILDIZ

mustafatunahanyildiz@tiyazar.com



 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.