Hitit Mitolojisi – Hedammu ve Ullikummi Şarkısı

Kumarbi (Gökteki Krallık) Efsanesi‘nin devamı olan Hedammu ve Ullikummi
Şarkısı’nda Fırtına Tanrısı Teşup’un, krallık
tahtına oturması konu edilmektedir. Efsanenin devamı,
Ullikummi Şarkısı’nda Kumarbi’nin, Fırtına
Tanrısı’na karşı bazı planlar kurduğu ile başlamaktadır:
“Kurduğu plan ile Kumarbi aniden tahtından
kalkar ve eline asayı, ayaklarına hızlı rüzgârları
koyarak Urkiş kentinde soğuk bir pınarın başına
gelir. Burada bulunan kaya ile beş kez birlikte olur.
Sonra Kumarbi, bir erkek çocuk doğurur. Kader ve
Ana Tanrıçalar, çocuğu kaldırıp Kumarbi’nin dizlerine
yatırır. Kumarbi, çocuğuna ‘Kummiya kentini
sıkıştırsın ve Teşup’u yensin’ diye Ullikummi ismini
vererek, onu İrşira tanrılarına emanet eder. İrşira
tanrıları, Ullikummi’yi Upelluri’nin sağ omzuna
yerleştirirler. Artık Ullikummi, onbeş gün içinde burada
büyüyecek ve beline kadar gelen denizde dizleri
üzerinde, ok gibi durucaktır.
Güneş Tanrısı denizde, çok hızlı bir şekilde büyüyen
Ullikummi’yi yakından gördüğünde onun,
diğer tanrılardan farklı bir yapısı olduğunu hemen
anlar ve Teşup’un yanına gider. Teşup, ona ikramda
bulunur fakat Güneş Tanrısı Ullikummi’nin dehşet
veren görüntüsünden dolayı canı sıkkındır ve
bir şeye dokunmaz; kalkar, gökyüzüne çıkar. Güneş
Tanrısı’nın ayrılmasından sonra Teşup, Taşmişu
ve Şauşga Ullikummi’yi görmeye giderler. Ancak
Ullikummi’nin görüntüsü Teşup’u korkutur ve böyle
biriyle baş edemeyeceğini düşünerek ağlamaya başlar.
Fakat Şauşka, ‘o aptaldır, bundan dolayı cesareti de
on mislidir’ telkinleriyle onu yatıştırır. Bu arada Şauşka
süslenerek, parmaklarına zilleri takarak ve bir
müzik aleti ile şarkı söyleyerek kardeşi Teşup’a yardım
etmek ister. Fakat sesini Ullikummi’ye duyurması
imkânsızdır. Çünkü Ullikummi sağırdır ve gözleri de
kördür. Bunun üzerine Şauşga oradan ayrılır.
Artık Teşup için Ullikummi ile savaşa tutuşmak
kaçınılmazdır. Taşmişu’ya savaş hazırlıkları için
emirler verir. Savaşa fırtınalar ve yağmurlar da eşlik
eder ama bu savaşın nasıl geliştiği tabletin bu bölümünün
kırık olmasından dolayı öğrenilmemektedir.
Ancak şurası bir gerçektir ki Teşup ve yandaşları bu
savaşta mağlup olmuştur. Teşup’un karısı Hepat’ın bu
durumdan haberi henüz yoktur. Taşmişu’dan, kocasının
mağlubiyetini duyar ve bayılır. Bu arada kardeşi
Taşmişu, Teşup’a, tanrı Ea’nın yardıma çağrılmasını
önerir. Bu yardımın olup olmadığı metnin kırık olmasından
öğrenilmemektedir. Ancak Ea, Ullikummi’yi
omzunda büyüten Upelluri’ye: ‘Kumarbi’nin,
Ullikummi’yi, Teşup’u öldürtmek için büyüttüğünü’
söyler. Upelluri de: ‘Yeryüzü ve gökyüzünü ayırdıkları
bakır bıçağı getirsinler. Biz Kumarbi’nin bir
asi olarak tanrılara karşı büyüttüğü Ullikummi’nin
ayaklarının altını keseceğiz,’ der. Ayakları yerden kesilen
Ullikummi güçsüz kalır ve Teşup, Ullikummi ile
savaşır. Ancak sonuç tablet kırık olduğundan dolayı
bilinmemekle birlikte herhalde zafer Teşup’undur.

Bu efsanenin temelinde yatan eski ve yeni tanrılar
arasındaki mücadeleler Mısır, Babil ve Ugarit
mitlerindan da bilinmektedir. Bu efsane Fenikeliler
aracılığıyla Yunanlılara geçmiştir. Gökyüzü
krallığında geçen Anu=Uranos, Kumarbi=Kronos,
Teşup=Zeus olduğu VIII. yy. Grek şairi Hesiodos’un
Tanrıların Doğuşu (Theogonia)’sından anlaşılmaktadır.
Efsaneye göre, Uranos çocuklarına kin besler
ve onları karısı Gaia’nın vücudundan gün ışığına
çıkartmaz. Bunun üzerine Gaia, Kronos’u babasına
karşı ayaklandırır ve Kronos babasının erkeklik
organını bir orak ile keser. Buradan yeryüzüne
akan kandan (Eriny=Dişi İntikam Tanrıları) devler,
Melos perileri ve uzvun denize atılması ile oluşan
köpükten Aşk Tanrısı Aphrodite doğar.
Bu arada Ullikummi efsanesinde geçen ‘Yeryüzü
ve gökyüzünü ayırdıkları bakır bıçağı getirsinler,’
cümlesinden Sumerler tarafından evrenin yaratılışı
konusunda kaleme alınmış efsanelerden etkilendiği
anlaşılmaktadır. Çünkü Sumerlere göre, yer ve gök
önceden bitişikti sonradan ayrılmıştı: “Gök yerden
ayrıldıktan sonra, yer gökten ayrıldıktan sonra, insanın
adı konulduktan sonra, An göğü alıp götürdükten
sonra, Enlil yeri alıp götürdükten sonra”.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.