Roma İmparatorluğu -VI- Jul Sezar’ın Galya Savaşları

Sezar, Galya seferini Atlas Okyanusuna kadar sürdürünce oradan Britanya’ya geçip fetihlerine devam etti. Britanya fethi Galya’dan daha kolay gerçekleşmekteydi. Buradaki savaşlar sırasında aldığı kötü bir haberle hesapları alt üst olmuştu. Pompei ile evli olan kızı doğum sırasında ölmüştü. Bu evlilik Sezar için bir nevi sigorta olması sebebiyle önemliydi. Pompei ile akrabalık bağı, ilişkileri güvende tutuyordu. Bu yüzden kızının ölümü sonrası Pomopei ile yeğeni Octavia’yı evlendirmek istese de hem Octavia başkası ile zaten evliydi hem de Pompei artık Sezar ile böyle bir akrabalık ilişkisi kurmak istemiyordu.

Triumvirlik çatırdamaya başlamıştı. Üçlü koalisyon arasındaki çekişmeler her birinin daha başarılı olma arzusunu kamçılıyor ve bir birleri arasında üstün olma yarışına sokuyordu. Bu amaçla yapılan toplantıda her birine beş yıl sürecek olan Prokonsüllük unvanı verildi. Buna göre Sezar Galya da Prokonsül olarak devam ederken Crassus Suriye valiliğine, Pompei de Hispania (Şimdiki Cebel-i Tarık boğazının İspanya tarafında kalan kuzey bölümü) Prokonsülü olarak atandı.

Crassus MÖ 53 tarihinde Harran Savaşında Partlara yenilip öldürülünce Triumvirlik tamamen ortadan kalkmış oldu. Crassus’un ölümü sonrasında Senato Pompei’yi tek başına Konsül olarak atadı. Yanına ikinci Konsül olarak Sezar’ın yerine onun baş düşmanı Quintus Metellus’u atadı. Bu da yetmedi onun kızı Cornelia ile evlendi böylece akrabalık bağı oluşturmuş oldu. Sezar bu şekilde dışlanmış ve etkisiz bırakılmıştı.

Bu sırada tarihler MÖ 52’yi gösterdiğinde Galya da işler pek de iyi gitmiyordu. İri yapılı biri olan Vercingetorix dağılmış olan Galyalıları bir araya toplayarak gerilla savaşı düzeninde saldırılar yaparak Romalıları bezdiriyorlardı. Küçük muharebeleri kaybeden Sezar bu sorunu kökünden halletmek için büyük bir hazırlığa başladı.

Vercingetorix Alesia tepesinde, yaklaşık 80 bin kişilik askeri kuvvet ve ilaveten 300 bin kişilik bir halk topluluğu yönetiyordu. Tepede olması sebebiyle güvenli ve korunaklı durumdaydı. Saldırıya geçen Romalılar çok kolay geri püskürtülebiliyordu. Ancak Julius Sezar standart bir Romalı komutan değildi. Son derece gelişmiş zekası ve mimari yetenekleriyle savaş düzenini çok iyi organize edebiliyordu. Her hangi bir saldırının yeterli olmayacağını bildiği için; Galyalı halkın ve askerlerin tepede mahsur bırakılarak açlıktan susuzluktan teslim olmalarını beklemek ona daha iyi bir fikir olarak geliyordu. Bu amaçla Aleisa tepesini abluka altına alacak şekilde çevresini kütüklerden oluşan surlarla çevrelemek ona mantıklı gelmişti.

Bu amaçla Sezar tepenin biraz altından itibaren 18 km uzunluğunda ve 4 mt yüksekliğinde set ile tepeyi çevirdi. Bunu setin önünde açtırdığı ardışık 2 adet 5 mt genişliğinde hendekle destekledi. Hendeklerin önlerine de derin çukurlar açtırdı. Ayrıca belirli aralıklarla yapılmış gözetleme kuleleri ile istihbarat faaliyetlerini sağlamaktaydı.

Bunun yanında Vecingetorix sık sık yaptığı ani baskınlarla saldırılar yapıp Romalıların düzenlerini bozuyorlardı. Yaklaşık iki haftalık bir süre geçtikten sonra Galya birliklerinden biri, henüz tamamlanmamış kısımdan kuşatmayı yararak kaçışı gerçekleştirdi. Sezar bu şekilde ayrılmaların daha sonra daha kalabalık Galya askerleriyle geri dönüş olacağını bildiği için 18 km yaptırdığı setin daha dış kısmına 21 km lik uzunluğunda başka bir set daha yaptırdı. Böylece ilk yaptırdığı set ile Galyalıların dışarı çıkmasını engelleyecek ve onları açlık susuzlukla baş başa bırakacaktı. Bunun yanında dış kısma yaptırdığı set ile de Galyalılara dışardan yardım gelmesini engellemiş olacaktı.

Aleisa tepesinde durum hiçte iç açıcı değildi. Açlık ve susuzluk etkisini göstermeye başlamıştı. Ancak Mandubi kabilesi yiyeceklerin askerler tarafından tüketilmesi gerektiği üzerinde ısrar ediyordu. Vercingetorix’in en büyük beklentisi savaş sırasında halkın olumsuz etkilenmemesi için Sezar tarafından setin geçişine serbest bırakılmasıydı. Ancak Sezar buna izin vermedi. Kaleye geri dönen halkı almak istemeyen Vercingetorix psikolojik savaşın ilk mağlubu olmuştu.

Bir süre önce baskınla setin dışına kaçabilen Galya birliği Commius komutasında daha büyük bir Galya birliği ile beraber geri döndüler. Yeni yapılmış olan sete dışardan saldırırken içerden de Vercingetorix saldırmaya başladıysa da başarılı olamadılar. Oldukça büyük kayıplar vererek geri çekildiler ve gece karanlığında yeniden denediler. Gece çarpışmalarında Galyalılar daha başarılı olabiliyorlardı. Neredeyse seti aşabilecekleri bir sırada yetişen Antonius ve Gaius Trebonius komutasındaki atlı birlikler şiddetli çarpışmaları ile sonuca giderek Galyalıları dağıtmayı başardılar.

Sezar da o kadar iyi durumda değildi. Hem moral hem de yiyecek azlığı onu da zor durumda bırakıyordu. Bu arada henüz tam bitirilememiş setlerin varlığı keşfedilince Vervassivellaunus (Vercingetorix’in yeğeni) komutasındaki Galyalılar doğrudan saldırınca Sezar zorlanmaya direnç göstermeye gayret etti. Neredeyse Sezar savaşı kaybettiği bir anda tam bir komutan olarak yerinde bir kararla, komutası altındaki 13 Süvari Kohortunu (6000 süvari) 60 bin kişilik Galya askerlerine arkadan saldırmaları için gönderdi. Böyle bir hamleyi beklemeyen Galyalılar şaşkınlıkla panikleyerek geri çekilmeye ve kaçmaya başladılar. Aleisa da tepede kalesinden bu durumu seyreden Vercingetorix başarısızlığı ve savaşı kaybettiğini kabullenmişti. Oldukça büyük kayıplar vermesi ve geride kalan halkın açlıktan ezilmemesi için Sezar’a barış önerdi. Sezar, teslim olması karşısında barıştan yana olduğunu ifade etti. Vercingetorix’in başka bir öneride bulunma şansı yoktu. Yalnızca halkına beslenmesi için yiyecek verilmesini ricasında bulundu. Sezar bunu kabul etti ve kılıcı ile beraber Vercingetorix’i esir aldı.

Galya bu şekilde tam anlamıyla Roma’nın olmuştu. Galya savaşlarında sivrilen komutanlar özellikle Titus Labienus en üst rütbeli komutanıydı. Ayrıca Quintus ve Marcus Antonius ilerde adından söz ettireceklerdendi.

Şimdi sıra bir muzaffer kahraman olarak Roma’ya girmek ve Pompei ile karşılaşmaktaydı.

Sedat Karadayı

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.