Ötekileştirmenin Başka Bir Boyutu Etnomerkezcilik Ne Demektir?

Günümüzde siyasal ortamdan ötürü ötekileştirme gibi terimler hayatınıza girdi ve bunlar toplum tarafından benimsendi. Ötekileştirmenin bir başka boyutu da var: Etnomerkezcilk… Bugün araştırmalarımız sonucunda Etnomerkezcilik ne demektir onu inceleyeceğiz. Konuyu okuduğunuzda etnomerkezcilik nedir? herşeyi açıkça öğrenmiş olacağız. İşte etnomerkezcilik ile ilgili tüm detaylar…

Etnomerkezcilik terimine geçmeden önce kısaca ötekileştirme terimi nedir? buna bir bakalım. Ötekileştirme ne anlama gelir? Ötekileştirme, anlamayanı ve anlaşılamayanı dışlamak olarak tanımlanır.

Ötekileştirme kavramı, olumsuz bir tutumu belirtmektedir. Anlamayana anlatmak ya da anlaşılmayanı anlamaya çalışmak çabalarını içermez. Bundan geriye doğru gidilerek de öteki kavramına olumsuz bir anlam yüklenilmektedir. Oysa herkes için grup dışı olan, doğal olarak, ötekidir. Grubumuza dâhil olmayanlar nasıl bizim için öteki ise biz de onlar için ötekiyiz. Bu nedenle öteki olmanın olumsuz bir yanı yoktur. Olumsuz olan bireyleri ötekileştirmektir.

Etnomerkezcilik terimi ilk kez Amerikalı sosyolog William Graham Sumner (1840- 1910) tarafından kullanılmıştır. Sumner aynı zamanda dünyanın ilk sosyoloji profesörü ve Yale Üniversitesi’nde ilk sosyoloji dersini veren bilim insanıdır. Sumner, 1906 yılında yayımladığı Gelenekler adlı kitabında etnomerkezcilik kavramıyla, emperyalistlerin diğer halklara yönelik tutumlarındaki temel gerekçeyi açıklamaya çalışmıştır. Etnomerkezcilik terimi, farklı etnik gruplar arasındaki ilişkilerle bağlantılı olarak ortaya çıkmasına karşın, günümüzde daha çok farklı kültürlere mensup insanlar arasındaki etkileşim durumlarında taraflardan birinin ya da her iki tarafın takındığı tutumları değerlendirmekte kullanılır. Etnomerkezcilik genel anlamıyla “bireyin, kendi grubunun izlediği yolun diğerlerinden üstün olduğu ya da diğer grupları kendi grubundan aşağı görme düşüncesi” olarak tanımlanır. Terimi, sosyal ve kültür bilimlerindeki güncel kullanılış biçimiyle irdelersek, “etno” bireyin kendi grubundan edindiği “kültürel miras”ı, “merkezcilik” ise her şeyin merkezinde bulunmayı ifade etmektedir. Etnomerkezcilik, bireyin diğer kültürleri kendi kültürel bakış açısından değerlendirmesine yol açar. Birey, kendi kültürünü her şeyin merkezinde görür ve diğer kültürlerden üstün sayar.

“Açık fikirli” ya da “hoşgörülü” olduğunu ileri sürenler bile, dünyayı kendi kültürlerinin öngördüğü bakış açısıyla anlamlandırılırlar. Bir bireye ancak yabancı gruplara mensup insanlarla arasında mesafe koyduğu, onlardan uzaklaştığı ve daha aşağı değerde gördüğü zaman etnomerkezci denir.

Etnomerkezcilik de ötekileştirmenin temel gerekçelerinden biridir. Bu çerçevede tanımlarsak, etnomerkezcilik sınırlı bilgi ve deneyime dayalı olarak başkalarının kültürü hakkında yanlış varsayımlarda bulunmaktır.

Birey, öteki hakkında varsayımlarda bulunurken etnomerkezcilik yaptığının farkında değildir ve ötekinin neden anlamadığını anlamamaktadır. Başka deyişle birey farkına varmadan, bilinç dışı bir şekilde, diğer grupları kendi grubunun bakış açısından değerlendirmekte ve bu değerlendirmede kendi normlarını standart olarak kabul etme eğilimi göstermektedir.

Etnomerkezciliğin iki temel dayanağı vardır. “Birincisi her bireyin kendi kültürünü “doğal” kabul etmesi, ikincisi ise etnomerkezciliğin, diğer halklar, uluslar ve kültürlerden üstünlük bilinci ile bağlantılı olmasıdır.”

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.